چشمهاست و بزرگى ورم و نيز جهندگى رگها و بسيار چرك آمدن و ساير علامات غلبه خون چنان‌چه در صداع دموى مذكور شد . علاج : فصد قيفال از جانب چشم عليل چنان‌چه در شرح اسباب تصريح نموده و حجامت ساقين و نقره و انداختن زالو بر پيشانى عند الضروره و فصد شريانى كه در شقيقه مىباشد ، تجويز در علاج شده و حجامت ميان شانه و خوردن مبردات : شيرهء تخم كاهو ، دو مثقال ؛ شيرهء تخم گشنيز ، يك مثقال ؛ شيرهء عناب ، ده دانه ؛ لعاب بزرقطونا ، يك مثقال ؛ خاكشير ، سه مثقال ؛ شربت بنفشه يا شربت نيلوفر از هريك ، سه مثقال . و اگر وجع ورم شدت داشته باشد ، اين ملين را ميل نمايد : شاهتره ، عنب الثعلب ، تخم كاسنى ، گل بنفشه ، گل نيلوفر از هريك ، دو مثقال ؛ عناب ، سپستان از هريك ، ده دانه ؛ آلوى بخارايى ، بيست دانه ؛ پوست هليلهء زرد ، سه مثقال ؛ شير خشت و ترنجبين از هريك ، ده مثقال . و اگر محتاج به تكرار باشد ، همين ملين را ميل نمايد و يك شب نه يك شب [ يك شب در ميان ] در وقت خواب سه مثقال اطريفل صغير فروبرد . و غذا آش برنج و آش عدس و پهتى ماش و چلو با زردهء تخم مرغ ميل كند تا وقتى كه وجع و ورم سكون تمام پيدا كند و در ابتدا صندل سرخ ، بوش در بندى ، حضض مكّى ، افيون با آب عنب الثعلب و آب گشنيز و كوكنار و آب خيار هريك باشد به دور چشم‌ها به نحوى كه به اندرون چشم نرود ، بمالند . و ماليدن قرصى كه حقير آن را قرص مبارك نام كرده‌ام با آب گشنيز به دور چشم مناسب و مجرب است و حقير بسيار رمد را كه چندان شدتى داشت به ماليدن اين قرص به دور چشم ، بدون معالجه ديگر علاج كرده‌ام . صفت آن اين است : صبر زرد ، اقاقيا ، حضض مكّى ، شياف ماميثا ، عدس مقشر از هريك ، پنج